Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


NECÂTÎ BEY’İN GAZELLERİNDE HÜSN-İ TA’LÎL SANATININ İŞLEVİ
(THE FUNCTION OF HÜSN-İ TA’LÎL IN NECÂTÎ BEY’S GAZELLES )

Yazar : Nilüfer TANÇ   - Jülide ERKEN  
Türü :
Baskı Yılı : 4
Sayı : 12
Sayfa : 262-280
490    305


Özet
Klâsik Türk şiirinin üstatları arasında yer alan Necâtî Bey, kafiye ve rediflerinde Türkçe kelimeleri tercih etmesi, deyim, atasözü ve yerli unsurları sıkça kullanması ile tezkirecilerin dikkatini çekmiş ve döneminde melikü’ş-şuarâ olarak kabul edilmiştir. Necâtî’nin gazelleri belâgat unsurları açısından ele alındığında şairin edebî sanatları ve özellikle hüsn-i ta’lîli başarıyla kullandığı görülmektedir. Bu sanatın esasını, bir olayın gerçek sebebini inkâr ederek, bu gerçek sebep yerine hayalî ve şairane bir sebep yaratmak teşkil etmektedir. Hüsn-i ta’lîl, şairin hayal gücünü ve şiir kabiliyetini ortaya koyarken aynı zamanda sanatçının inşa ettiği şiirin dünya hayatından kopuk olmadığını da gözler önüne sermekte; alımlayıcıyı etkileyerek estetik bir haz uyandırmaktadır. Estetik haz, hüsn-i ta’lîl sanatıyla ortaya konulan ibdâ’ ve i’câz ile meydana gelmektedir. Necâtî, bu sanatı kurarken mecazlaştırma, soyutlama ya da somutlama gibi tekniklerle memdûhu yücelterek, anlamı yerlileştirerek, alımlayıcıyı şaşırtarak veya güldürerek orijinal söyleyişler ve ince hayaller yaratmıştır. Bu çalışmada, Necâtî’nin gazellerinde hüsn-i ta’lîlin kullanıldığı beyitler tespit edilecek, şairin bu sanatı işleyiş şekli, bu sanatın işlevi; okuyucuyu nasıl etkilediği ve şiire kazandırdığı anlam boyutu değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler
Necâtî Bey Dîvânı, hüsn-i ta’lîl, gazel.

Abstract
Necâtî Bey who has been among mentors of Classical Turkish poem, got the attention of peot-biographers with using local components, proverbs, idioms and preferring Turkish words in his rhyme and redifs (word after the rhyme) frequently and was regarded as melikü’ş-şuarâ (the king of poets) in his time. When the gazelles of Necâtî examined with regard to rhetoric, it is seen that the poet used literary arts and hüsn-i ta’lîl (kind assumption) successfully. Hüsn-i ta’lîl which is fictionalized by creating an imaginary and poetical reason instead of a real reason, reveals the imagination of poet and his poem is not detached from the life. The understanding of wit which is aimed with using hüsn-i ta’lîl by reader, aesthetic pleasure occurs and the poem gains the qualifications of ibdâ (origination) and i’câz (laconic). Necâtî astonishes and humors readers of poet and provides them to over-identify with him while creating this art using the techniques like metaphoring, abstraction, concretisation and nativization. In this study, after determining the couplets in which hüsn-i ta’lîl was used in gazelles of Necâtî and how the poet performed this art and its function; how it affects the reader and the meaning it bring in poem, will be evaluated.

Keywords
Necâtî Bey’s Dîvân, hüsn-i ta’lîl (kind assumption), gazelle.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    7.ASOSCONGRESS

    Sizleri 25-27 Ekim 2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenecek olan 7. Uluslararası Asos Congress Eğitim Bilimleri Sempozyumu’na davet etmekten büyük mutluluk duyuyoruz.



Adres :Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Resim Bölümü Elazığ / Türkiye
Telefon :0536 4570727 Faks :
Eposta :editortidsad@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri